Çocuk ve Gelişimi

Sosyalleşme üstüne yapılmış çeşitli araştırmalar anne-çocuk etkileşiminin türlerine veya aile tiplerine odaklanmış, bunların çocuğun kişiliğine ve toplumsal davranışlarına olan etkilerine yoğunlaşmıştır. Baba-çocuk ilişkisini ve sonuçlarını inceleyen sistematik araştırma sayısı çok azdır (Lynn, 1974). Bunun başlıca nedeni, çocuğun gelişimini etkilemede babalardan çok annelerin önemli olduğu düşüncesidir.

Toplumda baba olmayı yeniden tanımlayan teknolojik, ekonomik ve ideolojik değişimler gerçekleşmiştir (Parke,1981). 70li yıllardan bu yana ev dışında tam zamanlı çalışan kadınların sayısı artmıştır (Lynn,1974). Bu durum, babaların rolünü ciddi boyutta değiştirmiştir (Presser, 1998). Üstelik annenin çocuk doğurmasıyla işe geri dönmesi arasındaki zaman kısalmıştır. Diğer yandan özellikle büyük kentlerdeki çekirdek ailelerin sayısı artmıştır. Geçmişe oranla çok daha fazla boşanmış baba çocuğunun velayetini talep etmektedir. Tüm bu değişimler, babaları erken bebeklik ve çocuk bakımıyla daha yakından ilgilenmeye teşvik etmiştir (Presser, 1998) Çocukların babalarıyla yakın ve sıcak ilişkileri olduğunda psikolojik olarak daha uyumlu, okulda da daha başarılı oldukları, daha az anti sosyal davranışlarda bulundukları ve yaşam boyunca akranlarıyla daha iyi ilişkiler kurdukları gözlenmiştir.(Lamb,1997; Verschueren ve Marcoen, 1999). Radin (1994; Berk 2003’te atıfta bulunulduğu şekliyle) bir baba çocuklarıyla ne kadar temas halindeyse, çocuğun zekasının, başarısının, olgun sosyal davranışlarının ve toplumsal cinsiyet basma kalıplarına dair esnekliğinin o kadar yüksek olacağını öne sürmüştür. Amato ile Rivera (1999) çocukla geçirilen zamanın etkilerini incelemiş, 5 ila 18 yaşındaki çocukların hem okuldaki, hem de evdeki davranış sorunlarını ele almışlardır. Araştırma bulguları babanın ilgisi arttıkça çocuklarda ortaya çıkan davranış sorunlarının sayıca azaldığını göstermiştir.

Babanın çocuk gelişimindeki önemini özetleyecek olursak, özellikle Batı kültüründe babaların rol ve katılımına odaklanan çeşitli araştırmalar vardır. Lamb’in (1997) deyişiyle, babalar çocuklarıyla esas olarak oyun oynamayı seçmektedir. Ancak araştırmalar ne tür bir katılım tarzı seçerse seçsin, babanın çocuk bakımına katılım düzeyi ile çocuğun sağlıklı gelişimi arasında pozitif bir korelasyon olduğuna işaret etmektedir (Cabrera et al., 2000; Liebermann et al., 1999; Radin, 1973; Verschueren and Marcoren, 1999). Toplum, babalara baba olduklarında herhangi bir eğitim olanağı sunmamaktadır. Erkekler baba olduklarında işlerinin yanı sıra eğitim almak için vakit ayıramamaktadır. Değişimlerin hızla gerçekleştiği günümüzde, babaların rollerinin farkına varıp hakkını vermeleri daha da güçleşmektedir. Bu nedenlerle babaların çocuğun hayatında daha aktif ve daha nitelikli roller üstlenmesi için bir destek ihtiyacı ortaya çıkmaktadır.
Kaynakça

Amato, P. R., ve Rivera, F. (1999). Baba katılımı ve çocuklarda davranış problemleri (Paternal involvement and children’s behaviour problems). Journal of Marriage and the Family, 61, 375-384.

Koçak, A.A., (2004). Baba Destek Programı Değerlendirme Raporu, AÇEV

Lamb, M. E. (1997). Babalar ve çocuk gelişimi (Fathers and child development). M. E. Lamb (Der.), Babanın Çocuk Gelişimindeki Rolü (The Role of the Father in Child Development) içinde (1-18). New York: John Wiley and Sons.

Lynn, D. B. (1974). Baba: Çocuk gelişimindeki rolü (The father: His role in child development). Monterey, California: Brooks/Cole.

Parke, R. D. (1981). Babalar (Fathers). Harvard Üniversitesi Yayınları: Cambridge, Mass.

Presser, H. B. (1988). Çift gelirli Amerikalı aileler arasında mesaili çalışma ve çocuk bakımı (Shift-work and child care among dual-earner American parents). Journal of Marriage and the Family, 50, 133-148.

Verschueren, K., ve Marcoen, A. (1999). Anasınıfı çocuklarında benlik ve sosyal-duygusal yetkinliğin temsili: Anne ve babaya bağlanmanın ayrı ve bileşik etkileri (Representation of self and socio-emotional competence in kindergartners: Differential and combined effects of attachment to mother and to father). Child Development, 70, 183-201.