SİHİRLİ FORMÜL: AŞI+ANNE SÜTÜ
SİHİRLİ FORMÜL: AŞI+ANNE SÜTÜ
Türkiye’de çocukların ilk 5 yaştaki güncel büyüme standartlarının belirlendiği bir araştırmada anne sütü alan ve düzenli aşı olan bebeklerin gelişimlerinin pek çok yönden önde olduğu ortaya çıktı. Son 30 yılda ortaya çıkan gelişmeleri kapsayan araştırmanın sonucuna göre; anne sütü, aşı ve vitamin desteği alan çocuklar, büyüme gelişme kapasitelerinin tamamını en iyi biçimde kullanıyor.
Bebeklerden ilk izleme 15-30. günler arasında alındı. Çocuklar ilk 6 ayda bir, 6-18 ay arası 3 ayda bir, 18 ay-5 yaş arası 6 ayda bir izlendi. Bu izlemlerde sağlık kontrolleri yapıldı, ölçümleri (baş çevreleri, boy, ağırlık) alındı, gerekli aşıları uygulandı ve yaşa uygun taramaları yapıldı. Tüm bebeklere doğumdan itibaren 5 yaşına kadar vitamin desteği yapılması ailelere önerildi. Klinikte, 1992-2006 yılları arasında bu şekilde izlenen 5 yaşından küçük 2391 erkek ve 2102 kız çocuğuna ait toplam 19.523 ölçüm değerlendirildi.
Elde edilen sonuçlar, Türkiye’deki çocukların 1978 yılına ait değerleri yanında, İsveç ve ABD’de yaşayan çocukların güncel değerleri ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından oluşturulan büyüme eğrileri ile de karşılaştırıldı. Araştırma sonunda, çocukların yüzde 62’sinin 4 aylığa kadar, yüzde 26.6’sının 6 aylığa kadar tek başına anne sütü ile beslenmiş oldukları saptandı. Elde edilen veriler ise özetle şöyle:
- Bir aylık erkek bebekler aynı yaştaki kız bebeklerden 0,9 cm. uzun, 290 gr. daha ağır ve baş çevreleri ise 0,8 cm. daha büyük idi. Beş yaşındaki erkek çocuklar kızlardan 1,3 cm. daha uzun, 120 gr. daha ağır idi.
- Türkiye’de 30 yıl öncesine göre beş yaşındaki çocukların boyu; erkeklerde 0,9 cm., kızlarda 1,1 cm. daha uzun bulundu.
- Vücut ağırlığı açısından kızlar 30 yıl öncesine göre 220 gr. daha ağır, erkekler 160 gr. daha hafif bulundu.
Bu nedenle bebeğiniz için en sağlıklısı ve en iyisi anne sütüdür. Bebeğinizi 6 aya dek sadece sütünüzle, 6 aydan sonra da uygun ek besinlerle birlikte anne sütü vermeyi 2 yaşına dek sürdürerek beslemelisiniz.
ÇOCUĞUNUZA YAPTIRMAK ZORUNDA OLDUĞUNUZ AŞILARI
İYİ TANIYOR MUSUNUZ?
BCG AŞISI
Kuru bir aşıdır. Sulandırılan aşı, karıştırmak amacı ile çalkalanmamalı ve en geç 8 saat içinde tüketilmelidir. Sulandırılmış aşı 5 dakika güneş görürse bütün etkinliği kaybolur. Rutin kontrolünün kolaylığı açısından aşı sol üst kola yapılır.
BCG aşısı yapıldıktan en erken 2–6 hafta sonra, aşı uygulanan yerde 10 mm çapında kırmızı bir nokta oluşur. Bunu izleyerek 2–3 hafta içinde apse ve ülser gelişebilir. Koltuk altında lenfadenopati de oluşabilir. Annelere bu normal reaksiyon anlatılmalı ve aşı yerini açık bırakmak dışında bir önlem gerekmediği belirtilmelidir. Bu durumda banyo yapılmasında sakınca yoktur. Aşı yarasının iyileşmesi 4–12 haftalık bir süre alır. Bu süreç sonucunda aşı yerinde bir nedbe gelişir. Aşı yerinde 10 mm’den büyük apseleşme veya koltuk altında ceviz büyüklüğünü aşan lenfadenopati olabilir. Bu durum iğnenin steril olmaması, aşının fazla dozda verilmesi ya da derialtına yapılması sonucu gelişebilir. Tedavi gerektirmez, kendiliğinden iyileşir. Nadir olarak aşıdan sonra baş dönmesi ve bulantı hissi görülebilir.
ÇOCUĞUNUZ AŞIDAN KORKUYORSA NE YAPMALISINIZ?
Bebeklerimiz, doğumdan itibaren aşılarla karşılaşıyorlar. Aşılar, sıklığı azalsada çocuklar büyüdüğünde de devam ediyor. Sağlıklarını korumak için çocuklarımza aşı yaptırmak zorunda olduğumuzu unutmamak gerekiyor.
Elbette, aşı az da olsa acı veren bir olay ve çocukların aşıdan korkması bir yere kadar doğal… Ancak, bazen anne babaların hatalı davranışları aşırı korkulara yol açıyor. Çocuk, muayenehane veya hastanenin yakınından geçmek bile istemiyor. Eğer sizin çocuğunuz da böyle bir tavır içindeyse ne yapmalısınız?
Bebek İçin Öneriler:
- Bebekler, anne-babanın endişe ve gerginliğini hissedince korkarlar, kendilerini güvende hissetmezler. Bu nedenle, siz mümkün olduğunca sakin olmalısınız.
- Aşıya giderken yanınızda bebeğin sevdiği bir oyuncak, battaniye bulundurabilirsiniz.
- Aşı sırasında bebekle konuşun. Sesinizi duymak onu rahatlatacaktır.
- Eğer bebek ağlıyorsa, emzik verin.
Çocuk İçin Öneriler:
- Çocuk anlayacak yaşa geldiğinde, aşının yararlarını, neden aşı olması gerektiğini anlatın. Bazen çocuklar, aşıyla cezalandırıldıklarını düşünürler. Bazen de anne babalar çocukları böyle korkuturlar. ‘ Yaramazlık yaparsan, sana iğne yaptırırım ‘ dediğiniz bir çocuğu aşıya götürürken ondan sakin olmasını beklememelisiniz.
- Çocuğa yalan söylemeyin. Doktora giderken, aşı olacağını söyleyin. Eğer, bu konuda yalan söylerseniz size ve doktora olan güvenini kaybedecek ve bir dahaki sefer her şey daha da zor olacaktır.
- Aşının biraz acıtabileceğini, ama bunun çok kısa süreceğini anlatın.
- Aşı sırasında derin derin nefes alması veya sayı sayması dikkatini dağıtabilir.
- Eğer ağlarsa, ağlamasına kızmayın.
- Aşı sırasındaki iyi davranışını ödüllendirin. Bu ödül, bir öpücük veya kucaklama da olabilir.
- Çocuğunuz hangi yaşta olursa olsun, aşıdan sonra karşılaşabileceğiniz yan etkiler ve bunlarla nasıl baş edeceğiniz konusunda doktorunuzdan bilgi alın. Böylece, aşı sonrası süreci de daha rahat atlatabilirsiniz.
AŞILARIN YAN ETKİSİNDEN KORKMAYIN!
Her ilacın olduğu gibi aşıların da yan etkileri vardır. Ancak, bunlar çoğunlukla hafif yan etkilerdir. Çocuğu koruduğu ölümcül hastalıklar düşünülünce, aşıların hafif yan etkileri çok da önemli değildir. Aşı sonrası, aşı yerinde şişlik, kızarıklık, ağrı, hafif ateş, döküntü görülebilir.
Doktorunuz, bebeğin aşı sonrası dönemi rahat atlatması için bazı önerilerde bulunacaktır. Aşı sonrası ciddi yan etkilerin görülme riski ise, aşılanmamış kişinin hastalığa yakalanma riskine göre çok daha düşüktür. Bu nedenle aşıların yan etkilerinden korkmamalı ve bunun geçici olduğunu unutmamalısınız.
